ویدئو مشروح
آموزش قدم به قدم و کامل مقدماتی عکاسی در 6 قسمت ؛ با مشروح عکاسی راساده بیاموزید..
آموزش مسائل جنسی
فرهنگ زندگی در آمریکا
آموزش ترفندهای کامپیوتری
آیا می دانید ؟
تصاویر روز

هنر های دستی ایران

  • نویسنده: ندا یدی
  • دوشنبه, 24 آبان 1395
  • هنر های دستی ایران

    تاریخچه صنایع دستی

    در حدود 8000 سال قبل که به عصر «نوسنگي» معروف است، مردمي در منطقه وسيعي در آسياي جنوب غربي زندگي مي کردند که براي نخستين بار در گروههاي کوچک جمع آمده، در يک مکان ساکن شدند و اولين دهکده ها را به وجود آوردند. آثار به دست آمده از دوران پارينه سنگي، ميان سنگي و نوسنگي، گواه بر فعاليت انسان در ساخت ابزار و وسايل سنگي است. ابزارهايي چون تيغه هاي دندانه دار و به شکلهاي مختلف هندسي در مکانهايي مانند بيستون و غارهاي هوتو و کمربند به دست آمده است. انساني که ياد گرفته بود با کاشتن دانه هاي خوراکي مقدار بيشتري از آن را به دست آورد، ناگزير بود آن را در جايي ذخيره کند. او ظرفهايي را مي خواست که در برابر گرما و رطوبت هوا مقاومت داشته باشد و غلات، در آن فاسد نشود. از اين رو انسان دوران نوسنگي با الهام از همان شکلهاي طبيعي و با آميختن آب و خاک، اولين ظرفهاي سفالي را ساخت.

    تعريف صنايع دستي

    از صنایع دستی تعاریف متعددی ارائه شده است .صنايع دستي هم مي تواند، حالت کارگاهي و هم حالت خانگي داشته باشد، همانند صنايع کوچک قابليت استقرار در شهر و روستا را دارد، بدون نياز به فن آوري پيشرفته، بيشتر متکي به تخصصهاي بومي و سنتي است و قسمت اعظم مواد اوليه مصرفي آن در داخل کشور قابل تهيه مي باشد. افزون بر اين، صنايع دستي هر دو ويژگي مصرفي و هنري را داشته، برخوردار از بينش، ذوق، انديشه و فرهنگ توليد کننده نيز هست و در مجموع آن را يک «هنر- صنعت ناميده اند».
    از مجموعه تعاریف صنایع دستی، به نظر می رسد تعریف زیر كه توسط گروهی از كارشناسان سازمان صنایع دستی ایران ارائه گردیده، دقیق تر و جامع تر باشد:صنایع دستی به مجموعه ای از هنرها و صنایع اطلاق می شود كه به طور عمده با استفاده از مواد اولیه ی بومی و انجام قسمتی از مراحل اساسی تولید به كمك دست و ابزار دستی محصولاتی ساخته می شود كه در هر واحد آن ذوق هنری و خلاقیت فكری صنعتگر سازنده به نحوی تجلی یافته و همین عامل، وجه تمایز اصلی این گونه محصولات از مصنوعات مشابه ماشینی و كارخانه اي مي باشد .با توجه به تعریف فوق و سایر تعاریفی كه برای صنایع دستی ارائه شد، می توان ویژگی های زیر را نام برد .
    1- انجام قسمتی از مراحل اساسی تولید، توسط دست و ابزار و وسایل دستی، برای تولید هر یك از فراورده های دستی مراحل متعددی طی می شود ولی انجام كلیه ی این مراحل به وسیله ی دست و ابزار و وسایل دستی الزامی نبوده و چنانچه تنها قسمتی از مراحل اساسی تولید به این طریق انجام شود، محصول تولید شده با توجه به مواردی كه در تعریف ذكر شد، صنایع دستی محسوب می گردد.
    2- حضور مؤثر و خلاق انسان در تولید و شكل بخشیدن به محصولات ساخته شده و امكان ایجاد تنوع و پیاده كردن طرح های مختلف در مرحله ی ساخت این گونه فرآورده ها.
    3- تأمین قسمت عمده ی مواد اولیه مصرفی از منابع داخلی.
    4- داشتن بار فرهنگی (استفاده از طرح های اصیل، بومی و سنتی)
    5- عدم همانندی و تشابه فراورده های تولیدی با یكدیگر.
    6 - عدم نیاز به سرمایه گذاری زیاد در مقایسه با سایر رشته های صنعت.

    تعريف صنايع دستي

    جایگاه صنايع دستي در توسعه اقتصادي

    1. سهولت ايجاد مراکز توليد؛
    2. بي نيازي به سرمايه هاي کلان؛
    3. اشتغال زا بودن اين «هنر - صنعت»؛
    4. وجود ارزش افزوده بالا؛
    5. جنبه هاي کاربردي و تزئيني؛
    6. داشتن زمينه اي مناسب براي جلب جهانگرد و صادرات؛

    طبقه بندي صنايع دستي ايران

    1. طراحي سنتي و نگارگري

    2. سفالگري و سراميک سازي 

    3. بافته هاي داري  

    4. نساجي سنتي 

    5. شيشه گري

    6. هنرهاي مرتبط با فلز

    7. هنرهاي مرتبط با چوب

    8. رنگرزي و چاپ سنتي

    9. صحافي و جلد سازي سنتي

    10. آثار لاکي و روغني

    11. رودوزي ها و بافتني ها

    12. سنگ تراشي و حکاکي روي سنگ

    13. حصير بافي

    14. فرآورده هاي پوست و چرم

    15. ساير صنايع دستي
    نساجی سنتی

    زربفت ابریشمی
    ابریشم بافی
    احرامی بافی
    ارمک‌بافی
    بافت انواع پارچه‌های سنتی (باشلق، کرباسبافی، قناویز، فرتبافی، شمدبافی، گزیبافی، متقالبافی، چفیهبافی، جیمبافی)
    برکبافی
    پتوبافی
    ترمه بافی
    جاجیم بافی (موج بافی، ماشته بافی، ساچیم بافی)
    چادرشببافی
    حولهبافی
    دارایی‌بافی (ایکات)
    زری‌بافی (زربفت)
    سجادهبافی
    سیاه‌چادر بافی
    شالبافی
    شعربافی
    شک بافی
    عبابافی - عبابافی نائین
    گلیچ
    متکازین (گلیمچه)
    مخمل بافی
    نوار بافی (پن‌بافی، مداخله‌بافی، کارت‌بافی، خوس‌بافی / خوس‌دوزی، وریسبافی، نواربافی علی‌آباد کتول)
    پرده بافی
    حمام سری
    چپری
    عریض‌بافی
    بافته‌های داری و زیراندازها

    پلاسبافی
    زیلوبافی
    قالی بافی / قالی (گل برجسته، خرسک، قالی دورویه، نمکدان بافی، چنته)
    گلیم (گل برجسته، ورنی، شیریکی‌پیچ، سفره کردی، مفرش، مسند، گلیم دورو، ساده، سوزنی، رند)
    جل اسب
    اجاق قراقی
    خورجینبافی
    نمدمالی / نمد
    سراندازبافی
    پوشاک سنتی

    لباسهای محلی
    بافتنیهای سنتی (کلاه، جوراب و …)
    برقع
    پای‌پوشهای سنتی (گیوه، گیوه‌چینی، آجیدهدوزی یا تخت کشی، گیوهدوزی، گیوه‌بافی، چاروقدوزی، چموشدوزی)
    پوستیندوزی
    چوقادوزی
    عروسک‌بافی
    قلاب‌بافی
    مجمسههای محلی (مومی)
    رودوزی‌های سنتی

    آجیدهدوزی (لایه دوزی)
    آیینه‌دوزی
    اشرفی‌دوزی (سکه دوزی)
    بلیشدوزی (قزاق دوزی)
    پتهدوزی (سلسله دوزی)
    پولکدوزی
    پیلهدوزی
    تسمه‌دوزی
    تفرشی دوزی
    چهل‌تکهدوزی (خاتمی دوزی، لندرهدوزی)
    خوس‌دوزی
    دانه‌دوزی
    ده‌یک‌دوزی (برجسته‌دوزی)
    رودوزی بمپور
    زرتشتی‌دوزی
    زرک‌دوزی
    زغرهدوزی
    ستاره‌دوزی
    سرافی‌دوزی
    سرمه‌دوزی
    سکه‌دوزی (چشمه‌دوزی، دوریشدوزی، ژوردوزی)
    سوزن‌دوزی
    سوزن‌دوزی اصفهان (گل‌دوزی و گندمی‌دوزی)
    سوزن‌دوزی بلوچ (خامه‌دوزی، سیاه‌دوزی سیستان و ابریشم‌دوزی نقش زرک)
    سوزن‌دوزی ترکمن (سیاه‌دوزی ترکمن)
    شرابه‌دوزی (منگوله‌دوزی، آویزه‌دوزی)
    شمسهدوزی
    صدف‌دوزی
    قلاب‌دوزی
    قلاب‌دوزی اصفهان
    قلاب‌دوزی رشت
    قیطان‌دوزی (فتیله‌دوزی، مغزی‌دوزی، یراقدوزی)
    کتیبه‌دوزی
    کردی‌دوزی
    کم‌دوزی (کمان‌دوزی، کمه‌دوزی)
    گلابتوندوزی (بادلهدوزی)
    لانه‌زنبوردوزی
    مخمل‌دوزی
    مرصع‌دوزی (سنگ‌دوزی)
    مرواریددوزی
    مضاعف‌دوزی
    ملیله‌دوزی
    ممقان‌دوزی
    منجوق‌دوزی
    نقده‌دوزی
    نقش‌دوزی
    نواردوزی

    رودوزی‌های سنتی

    چاپ‌های سنتی

    قلمکار (چاپ مهری و نقاشی)
    کلاقه‌ای یا باتیک (چاپ مهری یا نقاشی و دندانی)
    سفال، سرامیک و کاشی سنتی

    خرمهره سازی
    سفال و سرامیک
    کاشی مشبک
    کاشی زرین فام
    کاشی معرق
    کاشی معقلی
    کاشی مینایی
    کاشی هفت رنگ
    نقاشی روی سفال (نقاشی روی لعاب، نقاشی زیر لعاب)
    صنایع دستی مستظرفه

    پاپیه ماشه
    تذهیب
    تشعیر
    جلدسازی
    صحافی سنتی
    طراحی سنتی (طراحی فرش و...)
    قطاعی (کاغذ و پارچه)
    کاغذسازی دستی
    نقاشی سنتی دیواری
    نقاشی روی استخوان
    نقاشی قهوه‌خانه‌ای
    نقاشی گل و مرغ
    نقاشی لاکی
    نگارگری ایرانی (نقاشی ایرانی / مینیاتور)
    تزیین ساز و جامه دان ساز
    صنایع دستی چرمی

    جلدسازی چرمی سنتی
    سراجی سنتی
    سوخت روی چرم
    معرق چرم
    نقاشی روی چرم
    نقش اندازی ضربی روی چرم
    زینسازی
    ساخت و تزیین ساز و کیف ساز
    هنرهای دستی وابسته به معماری
    آهک‌بری (ساروج‌بری)
    گچ بری
    مقرنس‌کاری / مقرنس سازی
    صنایع دستی فلزی

    حجم‌های فلزی سنتی
    افزار فلزی (اسلحه سازی و …)
    جُنده کاری
    چاقو سازی
    چلنگری
    حکاکی روی فلز
    دوات‌گری
    زمودگری
    ساخت زیورآلات سنتی
    ضریح سازی
    علامت‌سازی
    قفل سازی
    قلم‌زنی
    کوفته‌گری (طلاکوبی روی فولاد و غیره)
    گرگوربافی
    مس‌گری
    مشبک فلز
    ملیله‌کاری: شامل سینی زینتی، سرویس بشقاب، کاسه و وسایل مصرفی
    میناکاری
    مینای خانه‌بندی (پنجره‌ای / مشبک)
    مینای مرصع
    مینای نقاشی
    ورشوسازی
    ابزارهای دقیق
    قطب‌نما سازی
    اسطرلاب سازی


    صنایع دستی چوبی

    حجم‌های چوبی سنتی (پیکرتراشی)
    ارسی سازی
    بامبوبافی
    ترکه‌بافی (ارغوان‌بافی، مرواربافی، چم‌بافی)
    چیقبافی
    حصیربافی (بوریابافی)
    خاتم‌کاری
    خراطی
    ساخت سازهای چوبی سنتی
    سوخت روی چوب
    قواره‌بری
    کپوبافی
    کنده‌کاری روی چوب
    گره‌چینی
    محرق چوب
    مشبک‌کاری
    معرق چوب
    معرق منبت
    منبت چوب
    نازک‌کاری
    نقاشی روی چوب
    صنایع دستی دریایی

    صنایع دستی دریایی
    نقاشی روی صدف
    صنایع دستی سنگی

    حجم‌های سنگی
    تراش سنگهای قیمتی و نیمه‌قیمتی
    سنگ تراشی سنتی (حجاری)
    حکاکی روی سنگ
    خراطی سنگ
    فیروزه کوبی
    مرصع کاری
    مشبک سنگ
    معرق سنگ
    موزائیک سنگ
    آبگینه

    آئینه‌کاری
    تراش شیشه
    شیشه حرارت مستقیم
    شیشه‌گری فوتی
    معرق شیشه / شیشه خانه‌بندی
    نقاشی پشت شیشه
    نقاشی روی شیشه
    همجوشی شیشه
    پیشه‌های سنتی وابسته به صنایع دستی

    ابریشم‌کشی
    رفوگری
    رنگرزی گیاهی
    گلابتوندوزی
    نخ‌ریسی سنتی

    منابع : ویکی پدیا - کانون جهانگردی و اتومبیلرانی جمهوری اسلامی ایران - معرفی صنایع دستی

    نظر دهید

    شما به عنوان مهمان نظر ارسال میکنید.

    آخرین مطالب سایت

    مطالب جذاب - آموزش عکاسی

    مطالب جذاب - آموزش موفقیت